{"id":91539,"date":"2026-10-02T14:07:52","date_gmt":"2026-10-02T12:07:52","guid":{"rendered":"https:\/\/panstwoprawa.org\/?p=91539"},"modified":"2026-10-02T14:07:54","modified_gmt":"2026-10-02T12:07:54","slug":"pomoc-socjalna-dla-osob-ubiegajacych-sie-o-ochrone-miedzynarodowa-w-polsce-w-kontekscie-obowiazkow-wynikajacych-z-paktu-o-migracji-i-azylu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wiedza\/pomoc-socjalna-dla-osob-ubiegajacych-sie-o-ochrone-miedzynarodowa-w-polsce-w-kontekscie-obowiazkow-wynikajacych-z-paktu-o-migracji-i-azylu\/","title":{"rendered":"Pomoc socjalna dla os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o ochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 w Polsce w kontek\u015bcie obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z Paktu o Migracji i Azylu"},"content":{"rendered":"\n

Standard odpowiedniego poziomu \u017cycia w prawie UE<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Wraz z wej\u015bciem w \u017cycie wchodz\u0105cej w sk\u0142ad Paktu o Migracji i Azylu nowej Dyrektywy recepcyjnej, ustanawiaj\u0105cej normy dotycz\u0105ce przyjmowania os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o\u202fochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u01051<\/sup> w Unii Europejskiej zacz\u0119\u0142y obowi\u0105zywa\u0107 nowe regu\u0142y dotycz\u0105ce pomocy socjalnej oferowanej cudzoziemcom oczekuj\u0105cym na zbadanie wniosk\u00f3w azylowych.  <\/p>\n\n\n\n

Pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie zgodzi\u0142y si\u0119, i\u017c bardziej zharmonizowane normy przyjmowania ustalone na odpowiednim poziomie we wszystkich pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich przyczyni\u0105 si\u0119 do r\u00f3wnego traktowania i\u202fdo bardziej sprawiedliwego rozmieszczenia os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o\u202fochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 w\u202fca\u0142ej Unii (motyw 5 preambu\u0142y). <\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z art. 19. ust 2 Dyrektywy 2024\/1346 \u201ePa\u0144stwa cz\u0142onkowskie zapewniaj\u0105, aby \u015bwiadczenia materialne w ramach przyjmowania oraz opieka zdrowotna [\u2026] zapewnia\u0142y osobom ubiegaj\u0105cym si\u0119 o ochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 odpowiedni poziom \u017cycia<\/strong>, gwarantuj\u0105cy im utrzymanie i ochron\u0119 ich zdrowia fizycznego i psychicznego oraz nie narusza\u0142y ich praw wynikaj\u0105cych z Karty\u201d. Ponadto w ust. 7 zastrze\u017cono, i\u017c \u201ew\u202fprzypadku gdy pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie zapewniaj\u0105 \u015bwiadczenia materialne w\u202framach przyjmowania w\u202fformie \u015bwiadcze\u0144 pieni\u0119\u017cnych lub talon\u00f3w, ich wysoko\u015b\u0107 ustala si\u0119 na podstawie warto\u015bci okre\u015blonych na podstawie prawa lub praktyki danego pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego w\u202fcelu zapewnienia odpowiedniego poziomu \u017cycia obywatelom.\u201d\u202f<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Transponowanie przepis\u00f3w Dyrektywy 2024\/1346 w zakresie dostosowania prawa i praktyk krajowych do wymogu zapewnienia odpowiedniego poziomu \u017cycia mia\u0142o nast\u0105pi\u0107 do  12 czerwca 2026 r.<\/p>\n\n\n\n

Spos\u00f3b wyliczania wysoko\u015bci \u015bwiadczenia socjalnego dla os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o ochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 w Polsce<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Zanim Polska przyj\u0119\u0142a sztywne kwotowe wyliczanie wysoko\u015bci \u015bwiadcze\u0144 socjalnych dla os\u00f3b obiegaj\u0105cych si\u0119 o nadanie statusu uchod\u017acy stosowana by\u0142a metodologia zak\u0142adaj\u0105ca odnoszenia wysoko\u015bci \u015bwiadczenia do zmiennej kwoty bazowej. By\u0142a ni\u0105 stawka diety z tytu\u0142u podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowej stosowania  obliczania wysoko\u015bci \u015bwiadczenia  socjalnego w odniesieniu do wysoko\u015bci dziennej stawki diety z tytu\u0142u podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowej odbywanej przez pracownika sfery bud\u017cetowej. Metodologia ta przesta\u0142a by\u0107 stosowana 1 wrze\u015bnia 2003 r. w zwi\u0105zku z uchyleniem przepis\u00f3w Rozporz\u0105dzenia Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji z dnia 18 lutego 2002 r. w sprawie wysoko\u015bci, warunk\u00f3w przyznawania i wstrzymywania oraz sposobu korzystania ze \u015bwiadcze\u0144 przez cudzoziemc\u00f3w ubiegaj\u0105cych si\u0119 o nadanie statusu uchod\u017acy (Dz. U. Nr 18, poz. 183 z p\u00f3\u017an. zm.). Poprzednie rozwi\u0105zanie pozwala\u0142o na wyp\u0142at\u0119 cudzoziemcowi zamieszkuj\u0105cemu poza o\u015brodkiem dla cudzoziemc\u00f3w \u015bwiadczenia na pokrycie koszt\u00f3w zakwaterowania (1 dieta dziennie), wy\u017cywienia (0,45% diety dziennie) oraz zakupu \u015brodk\u00f3w higienicznych (1 dieta miesi\u0119cznie). Oznacza\u0142o to, \u017ce osoba nie korzystaj\u0105ca ze \u015bwiadcze\u0144 materialnych w o\u015brodku otrzymywa\u0142a wsparcie w wysoko\u015bci 44,5 dziennych stawek diety stosowanej przy podr\u00f3\u017cach s\u0142u\u017cbowych.  W 2003 roku stawka tak wynosi\u0142a 20 z\u0142otych, wi\u0119c \u015bwiadczenie socjalne w 30 dniowym miesi\u0105cu wyp\u0142acane by\u0142o w wysoko\u015bci 890 z\u0142otych. <\/p>\n\n\n\n

Aktualna metoda kwotowego wyliczania wysoko\u015bci \u015bwiadcze\u0144 materialnych dla os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o udzielenie ochrony mi\u0119dzynarodowej w Polsce zosta\u0142a po raz pierwszy ustalona w Rozporz\u0105dzeniu Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie wysoko\u015bci pomocy dla cudzoziemc\u00f3w ubiegaj\u0105cych si\u0119 o nadanie statusu uchod\u017acy (Dz. U. Nr 146, poz. 1428 z p\u00f3\u017an. zm.). Rozporz\u0105dzenie to by\u0142o wielokrotnie zmieniane, jednak przez 23 lata zmianom nie uleg\u0142y ustalone w 2003 roku kwoty za wyj\u0105tkiem wzrostu wysoko\u015bci stawki dziennej wy\u017cywienia w o\u015brodkach recepcyjnych z 9 na 11 z\u0142otych.  <\/p>\n\n\n\n

W roku bie\u017c\u0105cym \u015bwiadczenia te s\u0105 wyp\u0142acane na podstawie przepis\u00f3w Rozporz\u0105dzenie Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji z dnia 6 pa\u017adziernika 2023 r. w sprawie wysoko\u015bci pomocy dla cudzoziemc\u00f3w ubiegaj\u0105cych si\u0119 o udzielenie ochrony mi\u0119dzynarodowej (Dz. U. poz. 2154). Przepisy rozporz\u0105dzenia przewiduj\u0105 dwa zasadnicze zapewnienia pomocy socjalnej. <\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. W pierwszym osoba ubiegaj\u0105ca si\u0119 o udzielenie ochrony mi\u0119dzynarodowej przebywa w jednym z 9 o\u015brodk\u00f3w prowadzonych przez Szefa Urz\u0119du do Spraw Cudzoziemc\u00f3w. W tym przypadku cudzoziemiec nie przejmuje si\u0119 kosztami zakwaterowania i wy\u017cywienia. Szef Urz\u0119du do Spraw Cudzoziemc\u00f3w dysponuj\u0105c kwot\u0105 11 z\u0142otych dziennie zapewnia cudzoziemcowi trzy posi\u0142ki ka\u017cdego dnia miesi\u0105ca. Ponadto cudzoziemiec otrzymuje kieszonkowe w ysoko\u015bci 70 z\u0142otych miesi\u0119cznie na pokrycie koszt\u00f3w\u00a0 zakupu materia\u0142\u00f3w higienicznych oraz sfinansowanie pozosta\u0142ych potrzeb osobistych. Jeden raz trakcie trwania procedury cudzoziemiec mo\u017ce otrzyma\u0107 140 PLN na zakup ubra\u0144 lub obuwia.\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
      \n
    1. W przypadku drugim cudzoziemiec rezygnuje z pobytu w o\u015brodku (dotyczy to ok. 80% os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o ochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 w Polsce) i pobiera \u015bwiadczenie na pokrycie wszystkich koszt\u00f3w \u017cycia poza o\u015brodkiem (w tym zakwaterowania i wy\u017cywienia). Wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia zale\u017cy od liczby cz\u0142onk\u00f3w rodziny otrzymuj\u0105cych pomoc socjaln\u0105. Wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia dla osoby samotnej wynosi 750 PLN (25 z\u0142otych dziennie). Gdy wnioskodawc\u00f3w jest dw\u00f3ch, otrzymuj\u0105 1200 PLN miesi\u0119cznie (20 PLN dziennie na osob\u0119) Gdy rodzina sk\u0142ada si\u0119 z trzech os\u00f3b \u015bwiadczenie wynosi 1350 (15 PLN dziennie na osob\u0119). Gdy mamy do czynienia z 4-osobow\u0105 rodzin\u0105, \u015bwiadczenie wynosi 1500 PLN (12,50 PLN dziennie na osob\u0119). Oznacza to, \u017ce w tym ostatnim przypadku ka\u017cdy z cz\u0142onk\u00f3w rodziny otrzymuje miesi\u0119cznie 375 PLN.\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Co istotne korzystaj\u0105c ze \u015bwiadcze\u0144 przez pierwsze 6 miesi\u0119cy pobytu w Polsce uchod\u017acy nie maj\u0105 prawa podejmowa\u0107 pracy zarobkowej. <\/p>\n\n\n\n

      Czy aktualna wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadcze\u0144 socjalnych wyp\u0142acanych osobom ubiegaj\u0105cym si\u0119 o udzielenie ochrony mi\u0119dzynarodowej zapewnia odpowiedni poziom \u017cycia?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

      Jest spraw\u0105 bezdyskusyjn\u0105,  \u017ce w latach 2003-2026 cena nabywcza 750 z\u0142otych znacznie si\u0119 zmniejszy\u0142a. Znacz\u0105co wzros\u0142y koszty \u017cycia. Polska mierzy\u0142a si\u0119 ze znacznym wzrostem cen. W okresie tym zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 p\u0142aca minimalna z 800 do 4806 PLN brutto.  Ustalone w 2003 roku minimum egzystencjalne (1236 PLN2<\/sup>) i minimum socjalne (2321 PLN3<\/sup>) dla czteroosobowego gospodarstwa domowego do 2025 roku wzros\u0142y odpowiednio  do 3528,53 PLN4<\/sup>  oraz 6238,51 PLN.5<\/sup> Oznacza to, \u017ce od 2003 roku warto\u015b\u0107 minimum egzystencjalnego w Polsce wzros\u0142a o 185 %, minimum socjalne o 168%, a p\u0142aca minimalna o 483%. Tymczasem okre\u015blona kwotowa wysoko\u015b\u0107 pomocy socjalnej dla os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o ochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 pozosta\u0142 sztywny. Poni\u017csza grafika obrazuje jak bardzo polskie w\u0142adze lekcewa\u017c\u0105 problem warunk\u00f3w, w jakich egzystuj\u0105 osoby ubiegaj\u0105ce si\u0119 o ochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. <\/p>\n\n\n\n

      \"\"<\/figure>\n\n\n\n

      Konkluzje<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

      Dalsza opiesza\u0142o\u015b\u0107 w waloryzowaniu tego \u015bwiadczenia przez Polsk\u0119 prowadzi\u0107 b\u0119dzie do\u00a0 uznania, \u017ce Polska nie zapewnia uchod\u017acom godnych warunk\u00f3w przyjmowania okre\u015blonych w prawie Unii Europejskiej. Nie mo\u017cna zapomina\u0107, \u017ce Dyrektywa Recepcyjna zobowi\u0105zuj\u0105 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie do zapewnienia adekwatnych warunk\u00f3w \u017cycia nie tylko ze wzgl\u0119du na godno\u015b\u0107 ka\u017cdego uchod\u017acy. Celem utrzymywania zbli\u017conych \u015bwiadcze\u0144 jest przeciwdzia\u0142anie wt\u00f3rnym ruchom migracyjnym. Wydaje si\u0119, \u017ce nie waloryzuj\u0105c okre\u015blonych w spos\u00f3b sztywny kwot pomocy socjalnej Polska generuje problemy dla pozosta\u0142ych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE, kt\u00f3re musz\u0105 mierzy\u0107 si\u0119 z konsekwencjami braku waloryzacji wspierania cudzoziemc\u00f3w w Polsce nie gwarantuj\u0105cego \u017cycia na poziomie zgodnym ze standardami okre\u015blonymi w Karcie Praw Podstawowych UE.<\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2024\/1346 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ustanowienia norm dotycz\u0105cych przyjmowania os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o ochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105<\/li>\n\n\n\n
      2. https:\/\/www.ipiss.com.pl\/wysokosc-minimum-egzystencji-w-2003-r\/<\/a><\/li>\n\n\n\n
      3. https:\/\/www.ipiss.com.pl\/wysokosc-minimum-socjalnego-w-2003-r\/<\/a><\/li>\n\n\n\n
      4. https:\/\/www.ipiss.com.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ME_2025_srednioroczne.pdf<\/a><\/li>\n\n\n\n
      5. https:\/\/www.ipiss.com.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/MS_2025_srednioroczne.pdf<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Standard odpowiedniego poziomu \u017cycia w prawie UE\u00a0 Wraz z wej\u015bciem w \u017cycie wchodz\u0105cej w sk\u0142ad Paktu o Migracji i Azylu nowej Dyrektywy recepcyjnej, ustanawiaj\u0105cej normy dotycz\u0105ce przyjmowania os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o\u202fochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u01051 w Unii Europejskiej zacz\u0119\u0142y obowi\u0105zywa\u0107 nowe regu\u0142y dotycz\u0105ce pomocy socjalnej oferowanej cudzoziemcom oczekuj\u0105cym na zbadanie wniosk\u00f3w azylowych.   Pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie zgodzi\u0142y si\u0119, i\u017c bardziej […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":93108,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"rok":[],"class_list":["post-91539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91539"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93137,"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91539\/revisions\/93137"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91539"},{"taxonomy":"rok","embeddable":true,"href":"https:\/\/panstwoprawa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/rok?post=91539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}